Ćwiczenia słuchu fonematycznego rozpoczynają się już we wczesnej edukacji przedszkolnej.

Pamiętajmy, że słuch fonematyczny, to umiejętność rozróżniania w mowie ludzkiej fonemów, czyli najmniejszych elementów mowy. Innymi słowy oznacza to, że potrafimy m.in. wyodrębnić głoski w wyrazach. Poza tym prawidłowo wykształcony słuch fonematyczny pozwala również na wyodrębnianie z potoku mowy zdań, ze zdań – wyrazów, z wyrazów – sylab i głosek, a także różnicowanie podobnie brzmiących słów itd.

Dla nauczyciela  ważne jest, aby uczeń potrafił dokonywać analizy i syntezy słuchowej wyrazów, bo to stanowi wstęp do nauki czytania i pisania. W klasie pierwszej trudno już jest wracać do etapu przedszkolnego i wykonywać zbyt często ćwiczenia typu:

  • rozpoznawanie dźwięków wydawanych przez różne instrumenty i przedmioty, głosów zwierząt, urządzeń gospodarstwa domowego
  • odtwarzanie podanych rytmów poprzez klaskanie, stukanie, tupanie
  • lokalizowanie źródła dźwięków
  • rozpoznawanie piosenki po melodii, rytmie.

Oczywiście stosujemy takie zagadki słuchowe, ale na co dzień skupiamy się na czynnościach analityczno-syntetycznych z rożnymi elementami języka.

 

Zdania, wyrazy, sylaby

 

1. Rozpoczynamy od wyodrębniania zdań z dłuższych wypowiedzi. Nauczyciel mówi powoli wierszyk, a dzieci układają tyle patyczków, ile słyszą zdań.

2. Nauczyciel układa zdania na temat ilustracji i oznacza kolejne zdania paskami papieru np. Janek pływa. Basia buduje zamek.

3. Dzieci układają zdania do kolejnych sytuacji i ilustrują je paskami papieru na ławce np. Mama leży na leżaku. Tata łowi ryby.

4. Układanie zdań o przedmiotach w klasie wskazanych przez nauczyciela (tablica, książka, okno)

5. Układanie zdań o dowolnie wybranym przez ucznia przedmiocie.

6. Wymyślanie zagadek o tych przedmiotach i liczenie ułożonych zdań.

7. Układanie zdań z zadanym wyrazem.

8. Układnie zdań do obrazka w książce.

9. Układanie zdań do obrazków, a następnie liczenie wyrazów w zdaniu np. Dziewczynka biegnie. Kotek gra na gitarze.

 

zdania, wyrazy i sylaby

Narysuj tyle kółek, ile słyszysz wyrazów w zdaniu.

 

Pobierz kartę TUTAJ >>

 

10. Układanie zdań do schematu (gdzie jeden kolorowy pasek to jeden wyraz).

 

zdania, wyrazy i sylaby

 

11. Układanie zdań z podaną liczbą wyrazów, układanie zdań krótkich i długich np. Ułóż zdanie złożone z trzech wyrazów.

12. Wyklaskiwanie wyrazów (lub podskakiwanie na każdy wyraz) przy głośnym wymawianiu zdania, liczenie wyrazów.

13. Rozwiązywanie zagadek, w których odpowiedź jest jednym wyrazem.

14. Zabawa w segregowanie wyrazów np. owoców, warzyw, zabawek.

Każde dziecko jest określonym wyrazem, na sygnał ustawia się w wyznaczonym przez nauczyciela miejscu.

15. Wymyślanie rymujących się wyrazów.

16. Podział wyrazów podanych przez nauczyciela na sylaby poprzez

  • klaskanie,
  • tupanie,
  • grę na instrumentach perkusyjnych,
  • układanie odpowiedniej liczby klocków, patyczków, kredek
  • cięcie pasków papieru
  • rysowanie kółeczek pod obrazkiem

 

zdania, wyrazy i sylaby

Narysuj tyle kółek, ile słyszysz sylab w wyrazie.

 

Pobierz kartę TUTAJ >>  

17. Wybieranie obrazków rozpoczynających się na daną sylabę np. kogut, korek, koparka.

18. Kończenie rozpoczętego przez nauczyciela wyrazu (imion, przedmiotów) np.

Da … (rek)
pił … (ka)
klo … (cek)

Zabawa może toczyć się w kole. Wyraz kończy dziecko, do którego nauczyciel rzuca piłkę.

19. Wyszukiwanie i odgadywanie wyrazów z daną sylabą:

  • Wstaną dzieci, w których imieniu (nazwisku) słychać sylabę sia, ma.
  • Wybierz jeden przedmiot z piórnika i powiedz, jaką się zaczyna sylabą.

20. Dzielenie na sylaby wyrazów w wierszu lub piosence.

21. Składanie w wyraz słów mówionych sylabami np.

pa-ra-sol   –  parasol
tem-pe-rów-ka  – temperówka

Zdania, wyrazy, sylaby to pierwszy krok w analizie i syntezie słuchowej. Możemy tworzyć mnóstwo ćwiczeń dotyczących podziału zdania na wyrazy i wyrazów na sylaby, pamiętając, żeby były prowadzone najlepiej w formie zabaw.
Dopiero po opanowaniu tych umiejętności możemy przejść do głoskowania.

 

Pozdrawiam

 

szkolne-inspiracje

 

 

Ćwiczenia i zabawy zostały zaczerpnięte m.in. z książki A.Czochry, I.Tarkowskiej „Mój pierwszy elementarz. Przewodnik metodyczny”

 


Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Pin It on Pinterest

Share This

UDOSTĘPNIJ TEN POST!

Będzie mi miło, jeśli podzielisz się ze znajomymi!