Każda innowacja jest zmianą, ale nie każda zmiana jest innowacją. Jak więc nie pogubić się w gąszczu przepisów oraz sprzecznych informacji i stworzyć innowację, która pozwoli nam i naszym uczniom wejść na wyższy poziom. Tym bardziej, że jednym z kryteriów oceny pracy nauczyciela mianowanego i dyplomowanego jest jego kreatywność i innowacyjność w prowadzeniu zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych.

 

innowacja

 

Zanim podam kilka praktycznych wskazówek, spróbujmy odpowiedzieć na pytanie:

 

Co to jest innowacja?

Szeroko rozumiana innowacja obejmuje wszystko co nowe, a więc zmiany organizacyjne, technologiczne, techniczne, w systemach zarządzania, w komunikacji międzyludzkiej itd.

A jak to jest w edukacji?

Cytuję Wincentego Okonia:

Innowacją pedagogiczną jest zmiana struktury systemu szkolnego (dydaktycznego, wychowawczego) jako całości lub struktury ważnych jego składników w celu wprowadzenia ulepszeń o charakterze wymiernym.
Składniki te obejmują m.in.: nauczycieli, uczniów programy i podręczniki, wyposażenie zakładów wychowawczych, środki masowego przekazu i środowisko wychowawcze”.

Rodzaje innowacji

 

innowacja - wskazówki

 

Innowacje ze względu na treść można podzielić w skrócie :

Programowe – dotyczące zmian treści lub struktury programu kształcenia.

  • modyfikacja programy nauczania;
  • opracowanie autorskiego programu w oparciu o podstawę programową lub do zajęć, dla których nie ma podstawy programowej;

Organizacyjne – dotyczą organizacji życia szkoły.

  • nowe zajęcia w szkolnym planie nauczania dla danej klasy;
  • zajęcia w blokach przedmiotowych realizowane np. metodą projektów;
  • współpraca z uczelniami np. współprowadzenie zajęć przez specjalistów z uczelni;

Metodyczne – dotyczą doskonalenia metod nauczania – uczenia się i wychowania, technologii nauczania.

  • nowe metody pracy;
  • nowatorskie pomoce dydaktyczne;
  • nowe formy sprawdzania i oceniania uczniów;

Większość innowacji ma jednak charakter mieszany, czyli np. organizacyjno-metodyczny czy programowo-metodyczny.

 

Innowacje ze względu na stopień kreatywności:
  1. Nowatorskie – przynoszące radykalną zmianę.
  2. Doskonalące – wzbogacające praktykę pedagogiczną o nowe elementy.

 

Innowacje ze względu na funkcje szkoły:
  1. Dydaktyczne – usprawniające proces nauczania-uczenia się. Mogą obejmować każdy element kształcenia: cele, treści kształcenia, zasady, metody pracy itd., a także formy organizacyjne nauczania.
  2. Wychowawcze – które mają na celu rozwiązywanie problemów wychowawczych czy np. budowanie klimatu sprzyjającego uczeniu się.

 

Innowacje ze względu na autorów (twórców):
  1. Adoptowane – przeniesienie na grunt praktyki szkolnej rozwiązań zastosowanych przez innych, które odpowiadają naszym potrzebom czy naszemu zespołowi klasowemu.
  2. Adaptowane – wykorzystanie innowacyjnych rozwiązań innych osób, ale po uprzedniej modyfikacji i dostosowaniu do swoich potrzeb i możliwości.

Nie jest więc prawdą, że nie możemy korzystać z doświadczeń innych. Nie zawsze nawet jest konieczność modyfikacji “cudzej” innowacji, jeśli odpowiada potrzebom naszej placówki.

 

Podstawa prawna prowadzenia innowacji

 

  • Ustawa z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r. poz. 1943 ze zm.) art. 41 ust. 1 pkt 3, art. 50 ust.2
  • Ustawa z 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo oświatowe (Dz.U. z 2017 r. poz. 60) art. 15 pkt 29b
  • Ustawa z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz.U. z 2017 r. poz. 59) art. 1 pkt 18, art. 44 ust. 2 pkt 3, art. 55 ust. 1 pkt 4, art. 68 ust. 1 pkt 9, art. 86 ust. 1.

 

Tworzenie i wdrażanie innowacji – praktyczne wskazówki

 

♦ Działania innowacyjne to takie, które nie były dotąd podejmowane w danej placówce, a jednocześnie przyczyniają się do podniesienia jakości nauczania i wychowania.

To samo działanie w jednej szkole będzie innowacją, a w innej, która pracuje według wyższych standardów,  już nie.

♦ Szkoła może samodzielnie podejmować decyzje, jakie będzie prowadziła innowacje i w jaki sposób będzie je realizowała i dokumentowała. Nie ma już przepisów narzucających konieczność zgłaszania innowacji pedagogicznej kuratorowi oświaty i organowi prowadzącemu!
Jednakże innowacje wymagające wyłożenia dodatkowych środków finansowych muszą być uzgodnione z organem prowadzącym.

♦ Nasze działania innowacyjne nie mogą naruszać prawa ucznia do bezpłatnej nauki.

♦ Innowacja może obejmować wszystkie lub wybrane zajęcia edukacyjne, całą szkołę, kilka klas (jeden poziom) lub jedną klasę, ale nie może prowadzić do zmiany typu placówki.

♦ Udział nauczycieli w innowacji opracowanej przez innych nauczycieli jest dobrowolny.

♦ Opracowaną innowację nauczyciel (zespół nauczycieli) przedstawia dyrektorowi. Nie jest konieczne dołączenie opinii specjalistów, jednakże dyrektor może zwrócić się o opinię na temat innowacji do ekspertów (np. doradców metodycznych).
Na koniec dyrektor podejmuje decyzję o wprowadzeniu innowacyjnych działań, często zasięgając wcześniej opinii rady pedagogicznej.

 

Przykładowy schemat innowacji

 

  1. Tytuł innowacji ( np. “Eksperymenty małe i duże”, “Trening strategicznego myślenia z szachami”,  “Ekonomia w naszej klasie”, “Ortografia w chmurze”, “Tworzymy interaktywne książeczki”, “Myślę logicznie, liczę praktycznie”, “Multimedialna kronika klasowa” itp.).
  2. Rodzaj innowacji (np. programowa, metodyczna, organizacyjna, mieszana).
  3. Autor/autorzy.
  4. Termin realizacji innowacji (rok szkolny, cykl kształcenia).
  5. Czas trwania – określenie daty rozpoczęcia i zakończenia.
  6. Uczniowie objęci innowacją (oddział, oddziały, grupy uczniów).
  7. Szczegółowe założenia innowacji (uzasadnienie potrzeby wprowadzenia zmian, określenie, co jest nowatorskim działaniem w opracowanej innowacji w odniesieniu do dotychczasowego procesu edukacyjnego, cele ogólne, cele szczegółowe, spodziewane efekty).
  8. Opis:
    • treści edukacyjnych
    • organizacji przebiegu innowacji
    • metod
  9. Niezbędne warunki do osiągnięcia założonych celów innowacji, np.:
    •  rola nauczyciela,
    •  organizacja sali lub pomieszczenia,
    •   środki dydaktyczne,
    •   współpraca z rodzicami, środowiskiem,
    •  inne warunki niezbędne do osiągnięcia celów innowacji zdaniem autora/autorów.
  10. Sposoby ewaluacji (terminy, metody, narzędzia, sposób przedstawienia i wykorzystania wyników).
  11. Załączniki:
    •  np. scenariusze, karty pracy, ankiety ewaluacyjne.
  12. Bibliografia.

 

Alternatywą do tworzenia innowacji jest udział w projektach np. eTwinning. Mam wrażenie, że są ciekawsze niż innowacja pedagogiczna, ponieważ łatwiej możemy nawiązać współpracę z klasami, szkołami z całej Polski, a nawet świata.
O projektach eTwinning możesz przeczytać w wywiadzie z Katarzyną Symeniuk >> Projekt eTwinning – nie taki diabeł straszny …

Na temat innowacji mówiłam szerzej w trzecim dniu wyzwania dla nauczycieli edukacji wczesnoszkolnej: Niezbędnik nauczyciela klas I-III.

 

 

Pozdrawiam

 

szkolne-inspiracje

 

 

Źródło:

  1. Innowacyjność w szkole. Inspiracje w prawie oświatowym – Izabela Suckiel
  2. Nowe uregulowania prawne dotyczące prowadzenia innowacji. Innowacje a rozwój dziecka w wieku przedszkolnym – dobra praktyka – Renata Wiśniewska
  3. Innowacje w teorii i praktyce edukacyjnej – Barbara Dudel, Marta Kowalczuk-Walędziak, Katarzyna Maria Łogwiniuk, Katarzyna Szorc, Urszula Wróblewska

 

 

 

Pin It on Pinterest

Share This

UDOSTĘPNIJ TEN POST!

Będzie mi miło, jeśli podzielisz się ze znajomymi!