Ćwiczenia słuchu fonematycznego rozpoczynają się już we wczesnej edukacji przedszkolnej.

Pamiętajmy, że słuch fonematyczny, to umiejętność rozróżniania w mowie ludzkiej fonemów, czyli najmniejszych elementów mowy. Innymi słowy oznacza to, że potrafimy m.in. wyodrębnić głoski w wyrazach. Poza tym prawidłowo wykształcony słuch fonematyczny pozwala również na wyodrębnianie z potoku mowy zdań, ze zdań – wyrazów, z wyrazów – sylab i głosek, a także różnicowanie podobnie brzmiących słów itd.

Dla nauczyciela  ważne jest, aby uczeń potrafił dokonywać analizy i syntezy słuchowej wyrazów, bo to stanowi wstęp do nauki czytania i pisania. W klasie pierwszej trudno już jest wracać do etapu przedszkolnego i wykonywać zbyt często ćwiczenia typu:

  • rozpoznawanie dźwięków wydawanych przez różne instrumenty i przedmioty, głosów zwierząt, urządzeń gospodarstwa domowego
  • odtwarzanie podanych rytmów poprzez klaskanie, stukanie, tupanie
  • lokalizowanie źródła dźwięków
  • rozpoznawanie piosenki po melodii, rytmie.

Oczywiście stosujemy takie zagadki słuchowe, ale na co dzień skupiamy się na czynnościach analityczno-syntetycznych z rożnymi elementami języka.

 

Zdania, wyrazy, sylaby

 

1. Rozpoczynamy od wyodrębniania zdań z dłuższych wypowiedzi. Nauczyciel mówi powoli wierszyk, a dzieci układają tyle patyczków, ile słyszą zdań.

2. Nauczyciel układa zdania na temat ilustracji i oznacza kolejne zdania paskami papieru np. Janek pływa. Basia buduje zamek.

3. Dzieci układają zdania do kolejnych sytuacji i ilustrują je paskami papieru na ławce np. Mama leży na leżaku. Tata łowi ryby.

4. Układanie zdań o przedmiotach w klasie wskazanych przez nauczyciela (tablica, książka, okno)

5. Układanie zdań o dowolnie wybranym przez ucznia przedmiocie.

6. Wymyślanie zagadek o tych przedmiotach i liczenie ułożonych zdań.

7. Układanie zdań z zadanym wyrazem.

8. Układnie zdań do obrazka w książce.

9. Układanie zdań do obrazków, a następnie liczenie wyrazów w zdaniu np. Dziewczynka biegnie. Kotek gra na gitarze.

 

zdania, wyrazy i sylaby

Narysuj tyle kółek, ile słyszysz wyrazów w zdaniu.

 

Pobierz kartę TUTAJ >>

 

10. Układanie zdań do schematu (gdzie jeden kolorowy pasek to jeden wyraz).

 

zdania, wyrazy i sylaby

 

11. Układanie zdań z podaną liczbą wyrazów, układanie zdań krótkich i długich np. Ułóż zdanie złożone z trzech wyrazów.

12. Wyklaskiwanie wyrazów (lub podskakiwanie na każdy wyraz) przy głośnym wymawianiu zdania, liczenie wyrazów.

13. Rozwiązywanie zagadek, w których odpowiedź jest jednym wyrazem.

14. Zabawa w segregowanie wyrazów np. owoców, warzyw, zabawek.

Każde dziecko jest określonym wyrazem, na sygnał ustawia się w wyznaczonym przez nauczyciela miejscu.

15. Wymyślanie rymujących się wyrazów.

16. Podział wyrazów podanych przez nauczyciela na sylaby poprzez

  • klaskanie,
  • tupanie,
  • grę na instrumentach perkusyjnych,
  • układanie odpowiedniej liczby klocków, patyczków, kredek
  • cięcie pasków papieru
  • rysowanie kółeczek pod obrazkiem

 

zdania, wyrazy i sylaby

Narysuj tyle kółek, ile słyszysz sylab w wyrazie.

 

Pobierz kartę TUTAJ >>  

17. Wybieranie obrazków rozpoczynających się na daną sylabę np. kogut, korek, koparka.

18. Kończenie rozpoczętego przez nauczyciela wyrazu (imion, przedmiotów) np.

Da … (rek)
pił … (ka)
klo … (cek)

Zabawa może toczyć się w kole. Wyraz kończy dziecko, do którego nauczyciel rzuca piłkę.

19. Wyszukiwanie i odgadywanie wyrazów z daną sylabą:

  • Wstaną dzieci, w których imieniu (nazwisku) słychać sylabę sia, ma.
  • Wybierz jeden przedmiot z piórnika i powiedz, jaką się zaczyna sylabą.

20. Dzielenie na sylaby wyrazów w wierszu lub piosence.

21. Składanie w wyraz słów mówionych sylabami np.

pa-ra-sol   –  parasol
tem-pe-rów-ka  – temperówka

Zdania, wyrazy, sylaby to pierwszy krok w analizie i syntezie słuchowej. Możemy tworzyć mnóstwo ćwiczeń dotyczących podziału zdania na wyrazy i wyrazów na sylaby, pamiętając, żeby były prowadzone najlepiej w formie zabaw.
Dopiero po opanowaniu tych umiejętności możemy przejść do głoskowania.

PRZEJDŹ  >> do ćwiczeń i zabaw rozwijających słuch fonematyczny.

 

Pozdrawiam

 

szkolne-inspiracje

 

 

Ćwiczenia i zabawy zostały zaczerpnięte m.in. z książki A.Czochry, I.Tarkowskiej “Mój pierwszy elementarz. Przewodnik metodyczny”

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

7
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x

Pin It on Pinterest

Share This

UDOSTĘPNIJ TEN POST!

Będzie mi miło, jeśli podzielisz się ze znajomymi!